Yabancılaşma öyle olmaz böyle olur

Evrensel gazetesinin 20/04/2010 tarihli haberi. Tam da Marx’ın kapitalizm analizini ve yabancılaşma teorisini işlediğimiz gecen haftaya uygun bir haber. Marx’ın; kapitalist üretim biçiminde insan emeğinin üretim sürecine, üretilen ürüne ve en nihayetinde kendine yabancılaşması fikrine ek bir açıklama olarak da kabul edilebilir bu hediye. Yeteri kadar yabancılaştığını hissedemeyen emek sahiplerine yol gösteren bir hediye.


‘RENO’ iŞÇiSiNE OYUNCAK ARABA

Hakkı Tali

Oyak Renault işçilerine, çok çalışmalarının karşılığı olarak maket otomobil verildi. İşçilerin tepkisi, ‘bizimle alay ediyorlar’ şeklinde oldu.
Bursa’da bulunan Oyak Renault fabrikası, otomobil üretimindeki artış ve ‘başarılı’ çalışmalarından dolayı işçilere oyuncak araba hediye ederek teşekkür etti. Ödül olarak ‘maket araba’ alan Renault işçilerinin tepkisi, “Bizimle alay ediyorlar” oldu. Üstelik hediyeler Çin malı…

İçinde maket otomobil bulunan ve Oyak Renault Genel Müdürü Tarık Tunalı imzalı hediye paketlerinde, “Eşine az rastlanır bir ekip çalışması ile hedeflenen başarıya ulaşmaya devam ediyoruz. Bu maket otomobilin ileride bizlere dayanışma içinde ve başarılı bir ekip çalışmasına katıldığımızın anısı olmasını diliyor, hepinize teşekkür ediyoruz” yazılı bir not yer alıyor.
Bursa’da bulunan fabrika, Renault grubu içerisinde en kârlı üretim merkezi seçilmiş ve yeni modellerin yapımını Bursa’ya çekmeyi başarmıştı! Söz konusu süreçte, bu başarıda pay sahibi olan işçilere, az kişiyle çok çalışmak ve düşük ücrete razı olmak düşmüştü. Yeni yatırımların çekim merkezi olmalarının karşılığı yoğun sömürü olan işçilere oyuncak araba verilmesi, işçiler tarafından manidar bulundu. İşçiler, “Yetkililer, fabrikada üretilen araçlardan işçilerin yararlanmalarını kolaylaştıracak bir uygulamayı hayata geçirmedikleri gibi her geçen gün kendilerini otomobil alamaz duruma ittiklerinin farkındalar. Sanırım bunun için bize çok çalışmamızın karşılığını, otomobil maketi vererek ödüyorlar” diyor.

PLAN BELLİDİR

Çok çalışmalarının karşılığında ‘oyuncak’ hediye edilmesini hakkında görüşlerini almak için buluştuğumuz Oyak Renault işçilerinden biri, çalışma koşullarına ilişkin tepkisini şöyle dile getiriyor: “Fabrikanın teknolojik düzeyi Avrupa Birliği standardında. Ama gelin görün ki işçi ücretleri, çalışma koşulları açısından tam tersi bir durum söz konusu. İnsanlık dışı çalışma koşulları artarak devam ediyor.”

Otomotiv sektöründe üretim planlamasının genellikle tüm fabrikalarda aynı olduğuna işaret eden bir diğer işçi, şu bilgileri veriyor:

“Şubatta üretim planlaması yapılır. Martta hızlı bir ivme kazanır. Ta ki ağustos ayındaki revizyon dönemine kadar. Her ay 20 araba artırılarak süreç devam eder. Aralık ayında da üretim düşüşe geçer. Tabii ki bu düşüş sadece 20 araçtır. Ertesi yılın yine şubat ayına denk gelene kadar, bu sürede adam eksiltilerek aynı mevcut az adamla otomobil üretmeye devam edilir. Şirketin kaybı minimuma indirilir.”

MAKETİN ARDINDAN GELECEKLER

Kendilerinin maket otomotivle avutulmak istenmesinin doğal olduğunu söyleyen bir başka işçi, şu bilgileri veriyor:

“Mayıs ve sonrasında saatte 66 araba üretilmek isteniyor. Müdürlerden, atölye şeflerinden aldığımız duyumlara göre mayısta firma ihracat rekoru kırmayı düşünüyor. Bu hedeflerini gerçekleştirmek için işçilere daha fazla baskı yapacaklar. Bizlerle alay ediliyor. Maket hediye edilmesi bile, tek başına firmanın işçilere verdiği değeri anlatmaya yeter.”

Bir başka Renault işçisi ise bundan 3 ay önce 150-200 kişi çıkarıldığını, çıkarılanların genellikle çalışma koşullarına itiraz eden veya çalıştığı işin ağırlığı yüzünden bel fıtığı olan işçiler olduğunu hatırlatarak, şunları dile getiriyor: “Patron bu vesileyle çalışma temposuna ayak uyduramayanları ayıklıyor. Amaçları, geride çalışmaya devam eden işçilere gözdağı vermek. Bunu da nispeten başardılar. Daha önceden işten çıkarılan işçiler açtıkları davaları kazandığı için sendika bu kez temkinli davranıyor. İşçileri dava açmamaları yönünde ikna etmeye çalışıyor. Hatta tehdit ediyor; ‘Eğer dava açarsanız Bursa’nın başka sanayi bölgelerinde iş bulamazsınız. Türk metal olarak elimizden gelen tüm engellemeleri yaparız’ diye…”

HEDİYE ÇİN MALI

Yeni model Fluence hediyesi olarak oyuncak araba verilmesi karşısında “Güleyim mi yoksa ağlayayım mı” diye soran işçilerden biri, “Renault, Fransızların büyük markalarından biri ama verdikleri oyuncakta bile tasarrufa giderek Çin malı maket veriyorlar. İşçiye kalite bile çok görülüyor” diyor.

Renault işçilerinin verdiği bilgiye göre fabrika şu anda 3’lü vardiya sisteminde çalışmakta; 08.00-16.00, 16.00-24.00, 24.00-08.00… Tek vardiyada 390 otomobil üretiliyor. Yani bir günde 1170 araç üretiliyor. Mayıs ve mayıstan sonra 500-600 kişi alınacağı bilgisini veren işçiler, alınacak olan işçilerin daha önce sözleşmeli çalışıp çıkartılanlar olacağına dikkat çekiyorlar. (Bursa/EVRENSEL)

Bir Cevap Yazın