Tycho Brahe

Tycho Brahe

Tycho Brahe (1546–1601) bilimsel devrimler döneminin az bilinen astronomlarından biri. Danimarkalı olan Brahe, kuyruklu yıldızların hareket ediyor olmasından hareketle evrenin durağan olamayacağını düşünüyordu. Yine de Kopernik’in tartışmalı güneş merkezli evren teorisinden değil, Batlamyus’un (Ptolemy) dünyayı evrenin merkezine yerleştiren ve Katolik Kilise’sinin yüzyıllardır kabul edip yaydığı modelden yanaydı.1560’da 14 yaşında bir güneş tutulmasını gözlemledikten sonra astronom olmaya karar verdi. Genç bir adam olarak Tycho bir meslektaşıyla düelloya bile girmişti, kimin daha iyi bir matematikçi olduğuna karar vermek üzere. Kılıçla yapılan düelloda burnunu kaybeden Tycho, onun yerine altın, gümüş ve balmumundan bir yapma burun edindi.

Tycho Brahe'nin kadranı

Tycho’nun astronomiye en büyük katkısı çıplak gözle görülebilen ve bugün süpernova ya da “patlayan yıldız” olarak bilinen yeni bir yıldız türünü keşfetmesiydi. 1572’de gözlemlenen bu yıldız Tycho Yıldızı olarak bilinegelmiştir (Ay’ın en büyük kraterlerinden biri de onu ismiyle anılır).Bu süpernovada paralaks etkisi (gözlemcinin yeri değiştikçe cismin görünüşünde meydana gelen değişiklikler) gözlemlenmediğinden (ki sabit bütün yıldızlar için bu geçerlidir) Tycho Brahe bu yıldızın, evreni en dıştan sarmalayan yıldızlar küresine ait olduğuna kanaat getirdi. Bu fikir, Aristo’nun kozmik alemde değişimin olmadığı görüşü ile çelişiyordu. Aristo’ya göre sabit yıldızlar küresi sonsuz, sabit ve bozunmazdı, ve değişim sadece daha aşağı seviyedeki alt-kürelerde gerçekleşebilirdi. Bu yıldızın keşfine ek olarak Brahe 1577’de bir de kuyruklu yıldız keşfetti. Her iki gözlem de evrende değişim ve hareketin varlığı hakkındaki fikirlerine dayanak oluşturuyordu.

Tycho Brahe bazı yeni astronomik gözlem araçları da inşa etti. Biri devasa bir sekstanttı (gökcisimleri arasındaki açısal uzaklıkları ölçmeye yarayan bir alet). Diğeri gökcisimlerini doğrudan gözlemeye yarayan bir kadrandı. Kendi dönemine göre bazı mükemmel gözlemler ve hesaplar da yapan Brahe’nin henüz teleskopların icat edilmediği bir dönemde yaşadığını unutmamak gerek. Pek de anlaşılamayan bir şekilde, Batlamyus’un dünyanın, bilinen evrenin merkezinde olduğuna ve hareket etmediğine dair fikrini öldüğü 1601 yılına kadar destekledi. 20 yıldan fazla bir süreyi 800 yıldızın gökyüzündeki konumlarını belirlemeye adayan Brahe, asistanı Johannes Kepler’in en önemli rehberlerinden biriydi.

* Metin Robert E. Krebs’in “Groundbreaking Scientific Experiments, Inventions and Discoveries of the Middle Ages and the Renaissance” kitabının 25-26. sayfalarından çevrilmiştir. Tycho Brahe’nin resmi “Renaissance and Reformation Almanac” kitabının 2. cildinin 436. sayfasından; Brahe’nin kadranının resmi Michael Woolfson’ın “Formation of the Solar System: Theories Old and New” kitabının 31. sayfasından alınmıştır.

One thought on “Tycho Brahe

Bir Cevap Yazın