Martin Luther’in “95 Tez”i

Martin Luther, daha önce bir çok reform girişimcisinin deneyip de başaramadığını başardı ve Katolik Kilise’sinin yeniden yapılanmasının önünü açtı. Hristiyanlık dünyası 1648’e kadar sürecek çok kanlı ve acılı bir mezhep savaşı girdabına girdi. Bir yanda Vatikan’dan kopmanın siyasi ve ekonomik avantajlarını da gözeten Lutherci prensler ve krallar, topraklarında Katolikliği yasakladılar, diğer yanda Papa’ya bağlılıklarının sürmesini önemseyenler protestocu dindaşlarının hayatını zindana çevirdiler. Hristiyanlık uzun süren bir çalkantı dönemi sonucu, Katoliklik ve Ortodoskluk’un yanısıra Protestanlık mezhebini de ortaya çıkarmış oldu. Neredeyse her siyasi birimde farklı bir versiyonuyla uygulanan bu reformcu öğreti, yanlış anlaşılmaların aksine, özgür, aydınlık ve rahat bir hayat vaazetmiyordu. Aksine, reformcuların temel amacı, dini özüne döndürmek, dini kurallara sonuna kadar bağlı ve sofu bir cemaat yaratmaktı. Sadece Avrupa tarihi açısından değil, dünya tarihi açısından da önemi, bireye ve onun aklıyla dini, tanrının sözünü ve yaşamı kavrayabileceğine dair inançlarıydı. Dünya Luther’in ve takipçilerinin gözünde, günahkar insanoğlunun sürgün edildiği ve üzerine düşünülmesi, çalışılması gereksiz bir mekan değildi. Aksine, bu dünyada çalışmak, kazanmak, onu anlamak ve çözmek bir ibadetti. Protestanlık’ın yeni teolojisi, modernitenin en hayati ayrıntılarından olan kapitalizmin ve bireyci, seküler bir hayat anlayışının da kültürel ve felsefi tohumlarını atan bir başka önemli gelişmedir. Elbette modernleşmenin tek kaynağı yeni bir Hristiyanlık anlayışının ortaya çıkması değildir. Protestanlık’ın doğuşuna eşlik eden başka toplumsal, siyasal ve ekonomik gelişmeler olmasaydı, bu tür sonuçlardan bahsetmemiz mümkün olmazdı.

Bu sayfada, Martin Luther’in 1517 yılında, bir ilahiyatçı olarak ders verdiği Wittenberg’de kilisesin kapısına astığı 95 Tez’in Türkçe çevirisi var. Neden bu metnin bu kadar büyük fırtınalar kopardığı sorusuna vereceğimiz cevap, o dönemin kültürel ve siyasi ortamını anlamak için yararlı olacaktır.

Bir Cevap Yazın